Gebruik van airco’s levert extra klimaatproblemen op

0

Het stroomverbruik schoot vorige week tijdens de extreem warme dagen omhoog. Vermoedelijk is die piek deels te verklaren door de toename van het aantal koelingsapparaten zoals airco’s in woningen.

Klimaatverbond Nederland stelde dinsdag in het AD dat de groeiende behoefte van consumenten om hun huis te koelen “een blinde vlek is in het Nederlandse klimaatbeleid”. Volgens de vereniging houden beleidsbepalers geen rekening met de “groeiende koelbehoefte”, waardoor klimaatdoelen mogelijk niet gehaald worden.

Waar komt het vandaan?
Klimaatverbond Nederland plaatste op 25 juli een bericht op zijn eigen website om aandacht te vragen voor het groeiende probleem dat airco’s veroorzaken. Daarin verwees het Klimaatverbond naar een rapport van het internationale energieagentschap (IEA) uit mei 2019 waarin stond dat de groeiende elektriciteitsvraag voor airconditioning een blinde vlek in het huidige energiedebat is. De term ‘blinde vlek’ is dus door het Klimaatverbond overgenomen van het IEA. De vereniging wees erop dat in het Klimaatakkoord niets over de invloed van airco’s op het klimaat staat en besloot dit thema daarom aan de kaak te stellen.

‘Uitstoot van broeikasgassen gaat omhoog door airco’s’
“Airco’s zijn grote energievreters”, zegt Ernst Worrell, hoogleraar energie, materialen en technologische veranderingen aan de Universiteit Utrecht. “Met name mobiele airco’s zijn absurd. Je moet hiervoor een raam openzetten, waardoor de airco nog harder moet werken en juist meer warmte aan het produceren is.”

“In Noordwest-Europa zijn nu nog niet heel veel airco’s, maar in bijvoorbeeld de Verenigde Staten maken airco’s deel uit van een aanzienlijk gedeelte van het totale energiegebruik. In Nederland zal de elektriciteitsvraag ook omhoog gaan naarmate mensen meer gebruikmaken van een airco. Het grootste gedeelte van die stroom is niet duurzaam opgewekt, dus gaat de uitstoot van broeikasgassen omhoog”, aldus Worrell.

‘Aircogebruik loopt gelijk op met zonne-energie’
Het aantal zonnepanelen in Nederland is de laatste jaren enorm gestegen. Op een zonnige dag wordt nu ruim 30 miljoen kilowattuur zonnestroom geproduceerd. Volgens Martien Visser, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool, loopt het airconditioningsgebruik zelfs gelijk op met zonne-energie. “Dat is natuurlijk heel fijn. Dat is een ideale correlatie.”

Worrell wil deze stelling graag wat nuanceren. Volgens hem kunnen zonnecellen in Nederland de vraag naar energie op warme dagen “bij lange na niet opvangen”. “De meeste stroom is fossiel gestookt”, zegt hij. Bovendien werken zonnecellen op hete dagen niet optimaal volgens hem. “Ze werken het best op een koude, heldere dag met veel zonlicht.”

Stroompiek daalt in warme winters
Klimaatwetenschapper Detlef van Vuuren kan er niet omheen dat airco’s voor meer energie-uitstoot zorgen. “De andere kant van de medaille is echter dat door klimaatverandering ook de winters warmer worden, waardoor minder noodzaak ontstaat om huizen te verwarmen”, zegt hij.

Van Vuuren deed in 2018 samen met klimaatwetenschapper Morna Isaac onderzoek naar de wereldwijde vraag naar verwarming en airconditioning in woningen. Daarin staat onder meer dat de mondiale energievraag voor airco’s deze eeuw in rap tempo zal toenemen.

Het stroomverbruik zal volgens het rapport neerkomen op ongeveer 4.000 terawattuur in 2050 en ongeveer 10.000 terawattuur in 2100. Ter vergelijking: in 2000 gebruikten airco’s 300 terawattuur aan stroom in de wereld. De onderzoekers schrijven de toename vooral toe aan stijgende inkomens in ontwikkelingslanden.

In datzelfde scenario neemt de mondiale vraag naar koeling met 70 procent toe en naar warmte met 30 procent af. Onderaan de streep zal de invloed van klimaatverandering op de energievraag naar airconditioning en verwarming echter relatief klein zijn, concluderen de wetenschappers. De energiepiek zal slechts verschuiven van de winter naar de zomer.

Daarbij moet wel opgemerkt worden dat Van Vuuren en Isaac sterke regionale verschillen tegenkwamen tijdens hun onderzoek. Ook zijn in het rapport alleen landen met een warm klimaat meegenomen. Het is bovendien allerminst zeker of de genoemde cijfers ook toepasbaar zullen zijn op Nederland, als het aircoverbruik hier stijgt.

PBL: Effect van airco’s op energieverbruik niet groot
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) houdt in zijn laatste klimaatberekeningen nog geen rekening met de invloed van airco’s op het energieverbruik, “omdat niet duidelijk is welke maatregelen mensen in bestaande woningen gaan aanbrengen”.

Dat kunnen volgens het PBL namelijk ook maatregelen zijn die geen energie kosten, zoals het ophangen van zonneschermen of planten van bomen. Desondanks kan de overheidsinstantie zeggen dat “het effect van het incidentele gebruik van airco’s om een woning te koelen op het totale energieverbruik vermoedelijk niet groot is”.

Daarnaast sluit ook het PBL zich aan bij de lezing dat de stroomvoorziening van zonnepanelen hoog is op het moment dat airco’s staan te draaien.

Desalniettemin zou het volgens het PBL goed zijn als in het Klimaatakkoord ook rekening gehouden zal worden met het “incidentele” gebruik van koelsystemen in woningen. “Dan kunnen wij berekenen wat de effecten op het totale energieverbruik zullen zijn.”

Dit zijn de belangrijkste punten uit het Klimaatakkoord
Klopt het?
Helaas is het onduidelijk hoeveel airconditioningunits er eigenlijk in Nederland zijn. Specifieke cijfers zijn er niet. (CBS) houdt wel de cijfers voor warmtepompen bij, en een groot deel van die pompen wordt gebruikt voor koeling. Dit aantal bij woningen steeg in 2018 met 32.780 naar 145.771.

NU.nl heeft netbeheerder TenneT om cijfers van het stroomgebruik uitgesplitst naar energiebron gevraagd om erachter te komen wat het aandeel zonne-energie was op het landelijk stroomverbruik tijdens de landelijke hittegolf van vorige week.

TenneT liet echter weten dat het geen zicht heeft in die cijfers. “Wij kunnen alleen zien dat het patroon van consumentenverbruik aan het veranderen is, met name op zonnige dagen. Ten opzichte van eerdere jaren zien wij een afname in de middag. We vermoeden dat dit komt door eigen opgewekte energie uit zonnepanelen”, aldus de netbeheerder.

Volgens Energieopwek.nl, een website die de productie van duurzame energie bijhoudt, produceerden zonnepanelen tijdens de extreem warme dagen vorige week volop stroom. In heel juli zorgde duurzame energie voor zo’n 20 procent van alle stroom in Nederland en nam zonne-energie daarvan het grootste deel voor zijn rekening: 7,4 procent.

Energieopwek.nl is tot stand gekomen in samenwerking met EnTranCe/Hanzehogeschool Groningen, TenneT, Gasunie en Netbeheer Nederland.

EconomieZie ook: Stroomverbruik schiet omhoog bij hoge temperaturen
Conclusie
Airco’s verbruiken veel energie; met name mobiele airco’s zijn grote stroomslurpers en de meeste stroom in ons land is nog altijd afkomstig van fossiele brandstoffen.

Tegelijkertijd staan de meeste airco’s aan op de momenten dat ook meer zonne-energie wordt opgewekt. Daarnaast heeft onderzoek naar internationaal gebruik van airco’s aangetoond dat het hogere aircogebruik in de zomer kan worden weggestreept tegen het lagere verwarmingsgebruik in de winter.

Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft het aircogebruik niet meegenomen in zijn laatste klimaatberekeningen. Desondanks denkt de overheidsinstantie dat het effect van airco’s op het totale stroomverbruik niet groot zal zijn. Onderzoek in de toekomst zal dit echter moeten aantonen, geeft het PBL toe.

Tot slot moet wel worden opgemerkt dat het stroomverbruik zónder airco’s altijd lager en dus klimaatvriendelijker zal zijn dan mét airco’s. We beoordelen de stelling “airco’s zorgen voor extra klimaatproblemen in Nederland” als deels waar.

Share.

About Author

Comments are closed.

Open

Online Chat

Close
T2W
WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux