Koning Filip van België, koningin Elizabeth van Engeland, koning Felipe van Spanje.

Koning Filip van België, koningin Elizabeth van Engeland, koning Felipe van Spanje.
Het Verenigd Koninkrijk – correspondent Patrick van IJzendoorn
‘In Engeland is nauwelijks republikeins sentiment en je zal zeker niet zoiets grofs als ‘fuck the queen’ horen. Tegelijkertijd denk ik niet dat het gevolgen zou hebben als je het zou zeggen. Zo zongen The Sex Pistols in de jaren 70 het nummer God Save the Queen. De koningin werd zo ongeveer uitgemaakt voor fascist. God save the queen, The fascist regime, God save the queen, She ain’t no human being. Daar was ophef over, maar er werd niet tegen opgetreden.

‘Ja, het koningshuis is een favoriet roddelonderwerp, maar dat gaat zelden gepaard met de vuigheid die je in Nederland ziet. De weinige republikeinen die er zijn krijgen wel relatief veel aandacht. Dat zijn mensen die zich heel keurig uitlaten.

‘Maar ook keurige kritiek wordt niet gewaardeerd door de koningsgezinde Britten. Toen de BBC vorige week een republikein interviewde over de enorme aandacht voor de royal baby kwam de zender onder vuur te liggen. Republikein Graham Smith zei op televisie, kort nadat het kindje was geboren, dat mensen de aandacht voor de koninklijke baby zat waren. Hij had het mis, de klachten stroomden binnen bij de BBC.’

Spanje – correspondent Steven Adolf
‘Het laatste schandaal dat ik me kan herinneren is alweer acht jaar oud. In 2007 publiceerde het weekblad El Jueves een schunnige cartoon op de voorpagina van toenmalig kroonprins Felipe, die nu koning is. De prins is bezig zijn gemalin te neuken. Het gaat over kinderbijslag of zoiets, ‘2.500 euro per kind’ staat er boven en Felipe zegt tegen zijn vrouw: ‘Als je zwanger wordt, lijkt dit nog het meest op werken wat ik ooit heb gedaan.’ De editie moest uit de handel worden gehaald en de rechter legde een boete op van 3.000 euro per exemplaar. Ik meen dat het vonnis uiteindelijk niet is uitgevoerd.

‘Maar dat was een uitzondering. Ja, majesteitsschennis is strafbaar, maar de vrijheid om je te uiten in Spanje is groot. Spanjaarden zijn niet zo gevoelig voor beledigingen. De meeste mensen hebben weinig op met het koningshuis. Ze hebben overwegend slechte herinneringen aan de monarchie. In de jaren 20 is de koning nog het land uitgegooid. Daarna zat eigenlijk niemand meer te wachten op de monarchie.

‘De vorige koning Juan Carlos kreeg nog wel waardering omdat hij persoonlijk een grote rol heeft gespeeld in democratisering van de monarchie. Hij kwam weg met zijn streken, het was jarenlang een publiek geheim dat hij een rokkenjager was. Hij kwam pas onder vuur toen de schandalen zich opstapelden: het schieten van een olifant, zijn vriendin in het buitenland, een poot breken terwijl niemand wist waar hij uithing.

‘Een kleine groep republikeinen gaat ook daadwerkelijk demonstreren en zwaait dan met de paars-geel-rode vlag. En worden er teksten gebezigd die strikt genomen majesteitsschennis zijn. Maar dat heeft geen gevolgen.’

‘Wie zich schuldig maakt aan majesteitsschennis kan volgens een wet uit 1847 een gevangenisstraf krijgen van een paar maanden tot enkele jaren. Maar dat komt nauwelijks voor. Eén van de weinige voorbeelden dateert uit 2006. Een man kreeg een hoge boete en een voorwaardelijke celstraf omdat hij het koningshuis bleef lastigvallen met brieven vol aantijgingen. Daar was dus echt iets aan de hand, het was bijna stalking.

‘In België wordt met weinig respect over de koning gesproken. Toen Filip nog kroonprins was werd er lacherig over hem geschreven en gesproken. Hij zou houterig zijn, een stijve hark, en niet geschikt voor het koningschap. In cartoons werd hij ook zo afgebeeld.

”Fuck de koning’ heb ik nog niet gehoord, maar ik kan me niet voorstellen dat het ophef zou veroorzaken. Toen Boudewijn de eed aflegde in de jaren vijftig riep een parlementariër ‘Vive la republique!’ Dat was voor die tijd een schande. Andere parlementariërs vonden het enorm ongepast. Toen het bij het aantreden van Albert in 1993 opnieuw gebeurde, werd er weinig aandacht aan besteed.

‘De monarchie laat de meeste Vlamingen koud. België kent geen Prinsjesdag of Koningsdag. Het nationaal defilé op 21 juli brengt weinig mensen op de been. Men interesseert zich wel voor de schandalen: financiële malversaties, onechtelijke kinderen, de ruzies, dat wordt allemaal breed uitgemeten.’

Filip zou niet geschikt zijn voor het koningschap.