Radicale activisten willen door middel van ’opoffering’ publiek aan het denken zetten

Extinction Rebellion: de vrienden van Greta Thunberg

van de revolutionaire milieuclub ’die-ins’ (massaal doodliggen) onder meer op Werelddierendag in Hoog Catharijne. Ook lieten ze nepbloed achter op het Plein in Den Haag en eisten ze dat het Internationaal Strafhof optreedt tegen ’ecocide’, ofwel moord op het leefmilieu.

Vijf vragen over de vrienden van Greta Thunberg.

Wie zijn ze?
Het is een groep radicale activisten die wereldwijd ordeverstorende demonstraties houdt om de aandacht te vestigen op het in hun ogen nijpende klimaatprobleem. De oprichters van de beweging zijn ervan overtuigd dat de menselijke wereldbevolking binnen enkele generaties afstevent op uitsterven.

Ze maken zich daarnaast druk over het verdwijnen van andere flora en fauna door de ecologische crisis. Demonstraties van ER zoals voor het Rijksmuseum in Amsterdam zijn vaak geweldloos, maar aanhangers overtreden wel telkens expres de wet. Gearresteerd worden is het doel. „Dat is hoe je het grote publiek aan het denken zet, door opoffering”, vindt oprichter Roger Hallam, zo stelde hij afgelopen zomer in Amsterdam.

Wat willen ze?
Elk land moet de ’klimaatnoodstoestand’ uitroepen. Overheden zouden ’eerlijk’ moeten zijn over de echte dreiging van de klimaatcrisis. De klimaatclub gaat er vanuit dat regeringen, parlementariërs en wetenschappers achter het VN-klimaatpanel IPCC de massa tot dusver slechts voorliegen en zoet houden.

De uitstoot van broeikasgassen moet van ER binnen zes jaar (in 2025) naar nul. Een volgens critici vrijwel onmogelijke opgave.

Tenslotte mag de parlementaire democratie overboord, want burgers moeten zelf beslissen over een ’rechtvaardige transitie’. Dat moet door oprichting van een Burgerberaad. Het gaat dus niet om zomaar een klimaatdemonstratie, maar om een verstrekkend revolutionair doel. Roger Hallam liet zich eerder ontvallen: „Als het aan mij ligt, moet de politieke klasse de macht worden ontnomen.”

Waar komen ze vandaan?
De wortels van Extinction Rebellion liggen in Engeland. Twee jaar geleden besloot een kleine groep activisten dat geweldloos protest, inclusief massale kleine wetsovertredingen, de beste manier is om de grote massa te bereiken. Medestanders sympathiseerden eerder met de Occupy beweging – bekend van demonstraties tegen economische ongelijkheid op Wall Street – en de minder bekende club Rising Up, waarbij de nadruk ook lag op kritiek op het kapitalisme. Klimaat was toen slechts een klein onderdeel van het protest, maar is bij ER uitgegroeid tot het speerpunt om mensen aan zich te binden. In april werden bij demonstraties in Londen zo’n 1200 aanhangers gearresteerd.

Wie zijn de bekendste leden?
Roger Hallam geldt als één van de belangrijkste woordvoerders. Hij was biologisch boer in Wales, waar hij naar eigen zeggen de gevolgen van de klimaatverandering aan den lijve ondervond. Overmatige regenval, enkele jaren achter elkaar, dreigden zijn bedrijf de das om te doen. In spreekbeurten vertelt hij hoe hij tientallen medewerkers moest ontslaan.

Hij ziet zichzelf als ’nederige’ activist die slechts de ideeën over geweldloos verzet van Ghandi en Maarten Luther King uitvoert. Er loopt ook een interessant lijntje naar Greta Thunberg. Want de Zweedse tiener werd nog voor haar klimaatgespijbel benaderd door de Zweedse activist Bo Thorén, zo heeft ze zelf erkend. Hij is van de Zweedse tak van Extinction Rebellion en speelde een rol in Thunbergs campagnestrategie.

Wat doet Extinction Rebellion in Nederland?
Afgelopen april hielden tientallen aanhangers van de activistische klimaatclub demonstraties in Den Haag. Na het voorlezen van een verklaring vloeide er nepbloed op het Plein in Den Haag. ’Het bloed van onze kinderen’ als symbool voor toekomstig verlies aan mensenlevens. Verder lijmden demonstranten zich vast aan het Shell-gebouw in Den Haag en ketenden ze zich vast aan het hoofdkantoor van GasTerra in Groningen. Ondanks de vorige arrestaties kreeg de revolutionaire club van de burgemeester van Amersfoort alle ruimte voor een publiek protest tijdens het bezoek van Koning Willem-Alexander. Eenentwintig activisten sprongen in het water tijdens Koningsdag voor de ogen van de NOS-camera’s. Het doel in Amsterdam is de Museumbrug een week lang versperren.