‘Tata Steel loost jarenlang -met toestemming- teveel gif in het water’

Rijkswaterstaat gaf Tata Steel ruimere normen bij lozen giftige stoffen
Rijkswaterstaat heeft staalfabrikant Tata Steel de afgelopen jaren toegestaan meer giftige stoffen in het oppervlaktewater te lozen dan de Europese richtlijnen voorschrijven. Dit blijkt uit onderzoek.

Een amateur fotograaf die milieu overtredingen van Tata Steel fotografeert.

Het gaat om de afvalstof cyanide, dat in verschillende vormen voorkomt en door het Europees Milieuagentschap omschreven wordt als ‘zeer giftig’. Van Rijkswaterstaat, die de vergunningen verstrekt en toezicht houdt op water rond het staalbedrijf, mag het bedrijf afwijken van de Europese normen. Tata Steel vroeg om soepeler voorwaarden en de toezichthouder honoreerde dit in 2010 ‘omdat gebleken is dat de norm voor Tata niet haalbaar was’, aldus een woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Het afgelopen jaar is gebleken dat het bedrijf vaker meer ruimte krijgt van toezichthouders of zich in andere gevallen niet aan de vergunning houdt. Donderdag werd bekend dat Tata Steel de afgelopen jaren bij een van de fabrieken veel meer stof heeft uitgestoten dan is toegestaan. De provincie Noord-Holland heeft deze ernstige uitstoot, met daarin zware metalen, jarenlang niet opgemerkt. De verantwoordelijk gedeputeerde Adnan Tekin (PvdA) heeft nu aangekondigd alle vergunningen van de fabrieken van Tata Steel te vergelijken met de werkelijke situatie.

Proces
Ook de provincie ligt als toezichthouder al geruime tijd onder druk. Zo stoot een van de fabrieken van Tata Steel met toestemming van de provincie jaarlijks meer stikstofoxiden (NOx) uit dan de Europese normen voorschrijven. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft vanwege deze overschrijding een rechtszaak aangespannen tegen de provincie.

Uit eerder onderzoek van de Volkskrant bleek begin dit jaar dat het bedrijf dat de omstreden grafietregens veroorzaakte bij de verwerking van restproducten van Tata Steel, jarenlang zonder de juiste vergunning had geopereerd. Bij het verwerkingsproces ontstaan geregeld grote stofexplosies, waardoor met name het dorp Wijk aan Zee bedekt wordt door een dun laagje stof, waarin allerlei schadelijke stoffen zitten.

Op verzoek van de Provinciale Staten van Noord-Holland is de Randstedelijk Rekenkamer afgelopen zomer een onderzoek begonnen naar hoe de handhaving rond Tata Steel functioneert en waarom het bedrijf vaker meer ruimte krijgt dan de Europese regels voorschrijven.

Giftige vorm
Voor de lozing van cyanide heeft Tata Steel in 2010 een vergunning gekregen van Rijkswaterstaat die ruimer is dan de Europese richtlijnen. Als voorwaarde werd gesteld dat het bedrijf ‘de onderzoeksverplichting ‘ had binnen drie jaar de concentratie ‘vrije cyanide’ – de meest giftige vorm, naar beneden zou brengen. De woordvoerder van Rijkswaterstaat laat nu weten dat Tata Steel inmiddels een nieuwe vergunning heeft aangevraagd, die wel binnen de Europese normen valt. Ook zegt hij dat de laatste metingen van vrije cyanide in het oppervlaktewater van de Buitenhaven dateren uit 2004. ‘Daarbij zijn alleen extreem lage concentraties aangetroffen.’

Tata Steel weerspreekt dat er sprake is van ruimere normen voor het lozen van cyanide en het niet voldoen aan de Europese regelgeving. De staalfabriek stelt nauwkeurig de lozing te monitoren en constant monsters te nemen. ‘Bij een monsterafname wordt getoetst of de samenstelling van het water voldoet aan de lozingseisen’, aldus een woordvoerder.

Exterieur van Tata Steel. Het staalbedrijf gaat tot 3000 banen schrappen in Europa.

Hoogleraar Annemarie van Wezel van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica (Ibed) van de Universiteit van Amsterdam begrijpt niet dat Rijkswaterstaat Tata Steel toestaat van de Europese normen af te wijken. ‘Rijkswaterstaat zou er met stringente vergunningverlening voor kunnen zorgen dat Tata Steel niet meer koploper is als cyanide-lozer.’

Tata Steel geldt als een van de grootste lozers van cyanide in Europa. Zo verdween er in 2012 ruim 21 duizend kilo cyanide in zee met het afvalwater van Tata Steel. De laatste jaren neemt de hoeveelheid cyanide af. Volgens Tata Steel betreft het vooral ‘gebonden cyanide’ en slechts een zeer kleine hoeveelheid van het zeer giftige ‘vrije cyanide’.

Hoe vervuild is het afvalwater van Tata Steel?
Fotograaf…… legt de lozingen van afvalwater door Tata Steel vast. Die zijn vervuilender dan volgens Europese normen is toegestaan